Neuro-inflammatie wordt steeds vaker als oorzaak aangewezen, in onderzoek naar hersenaandoeningen. Bij neuro-inflammatie gerelateerde aandoeningen, wordt de rol van de darm steeds meer onderzocht en erkent. Aandoeningen als Parkinson, Alzheimer, MS, ME, fibromyalgie, OCD en depressie hebben allemaal ‘ontsteking’ als overeenkomst. Hoewel de details per aandoening verschillen: houd voor goed herstel ook rekening met de darm.

De laatste jaren wordt steeds duidelijker, dat bij veel hersenziekten chronische laaggradige ontstekingen een grote rol spelen bij het ziekteproces (1). Dit type ontsteking wordt ook wel neuro-inflammatie genoemd. Hierbij kan sprake zijn van ontsteking aan delen van de hersenen zelf, of aan de zenuwen. De gevoelige PET-scanner van vandaag de dag legt de hersenontstekingen genadeloos bloot. Wanneer er sprake is van een ontsteking in deze gebieden, betekent dit dat het ontstekingsproces al in een gevorderd stadium is (2,3).

Verschillende ontstekingsmediatoren

Een ontstekingsreactie in de hersenen en/of zenuwen kan worden veroorzaakt door diverse factoren.

Voorbeelden zijn:

  1. Een infectie met een bacterie, gist, schimmel, parasiet of virus
  2. Belasting met gifstoffen. Zoals: zware metalen, PCB-’s, bestrijdingsmiddelen, oplosmiddelen in verf
  3. Hormonale onbalans. Zoals: insulineresistentie, oestrogeendominantie, DHEA-tekort
  4. Metabole factoren
  5. Trauma, zoals grote operaties, auto-ongeluk, een val
  6. Een ontstekingsbevorderende eet- en leefstijl
  7. Psycho-emotionele stress

Bij deze verschillende ontstekingsmediatoren, staat de gezondheid van de darm voorop in relatie tot neuro-inflammatie.

Ontsteking vanuit de darm, naar de hersenen

Ontstekingsmediatoren van infecties in andere lichaamsdelen, zoals de darm, kunnen de bloed-hersenbarrière passeren en zo de hersenfunctie verstoren. Hiervoor hoeft de infectie niet persé in de hersenen of zenuwen aanwezig te zijn.

In het eerste stadium ontstaat er een ontsteking in de darm, bijvoorbeeld door een microbiologische prikkel door overgroei of aanwezigheid van een bacterie, gist, schimmel, virus of parasiet. Hierdoor kan rotting ontstaan of belasting van afbraakproducten (zoals ammoniak en histamine), geproduceerd door de indringer(s).

Het darmmilieu raakt in een dysbiose door de onbalans in de flora. De chronische laaggradige ontsteking die hier begint, zorgt allereerst voor overprikkeling en afbraak van de darmwand en andere weefsels. De kwaliteit van het darmslijmvlies neemt af en kan gaan lekken (‘leaky gut’).

Ongewenste stoffen zoals eiwitten en toxines, kunnen de darmwand passeren en gemakkelijk door het centraal zenuwstelsel gaan migreren. Het lichaam kent deze afwijkende eiwitten niet, dus volgt er een ontstekingsreactie. Wanneer dit proces niet wordt gestopt, vervolgen de eiwitten en toxines hun weg naar de hersenen en de ontsteking breidt zich verder uit (4,5).

Bloed-hersenbarrière: de poort staat open

De bloed-hersenbarrière – de poortwachter die het brein tegen toxinen beschermt – raakt overbelast door een toestroom van cytokinen. Eiwitten en/of andere stoffen migreren vervolgens moeiteloos langs bijvoorbeeld de zenuwen naar de hersenen, alwaar ze een spoor van ontstekingen achterlaten (4,5).

Om inzicht te krijgen in de toestroom van neurotoxinen via de darmen zijn er diverse testopties:

Schade aan de hersenen door cytokinen

In de hersenen raken immuuncellen geactiveerd, zoals de microglia. Deze produceren reactieve zuurstofdeeltjes, ook wel ‘vrije radicalen’ genoemd. Dit brengt verder schade toe aan de hersengebieden. In het proces komen ontstekingsmediatoren vrij; deze cytokinen, zoals interleukine-6 (IL-6), interleukine-1 bèta (IL-1β) en tumornecrosefactor alfa (TNF-α) bevorderen vervolgens de ontsteking en deze breidt zich nog verder uit. Samen met de productie van leukotriënen en histamine, zorgen deze stoffen voor verhoogde oxidatieve stress, nitrostress, verminderde zuurstofvoorziening, bloedstase, verhoogde bloedstolling en verstoorde werking van de zenuwcellen.

Wanneer de gezondheid van de darm niet wordt hersteld en het ontstekingsproces voortschrijdt, kan de hersenstam ontstoken raken, wat klachten als slaapstoornissen en depressie kan geven. Vordert het proces, dan kunnen de dopamineproducerende cellen in de hersenen ontstoken raken wat het endorfinesysteem en de neurotransmitterbalans (hersen-hormoonbalans) in de war schopt. Wanneer ook de executieve hersengebieden zijn aangedaan, kunnen cognitieve problemen ontstaan (4,5,6).

Zorg voor voeding op maat

Een gezonde darm, begint bij de juiste voeding. Kies voor biologische voeding, vrij van bestrijdingsmiddelen en pesticiden, om de toevoer van belastende toxines te voorkomen.
Het is belangrijk dat men zorgt voor een sterke spijsvertering, vanwege een goede opname van voedingsstoffen. Eventuele tekorten in kaart brengen met een vitaminestatusbepaling is raadzaam om, mogelijk naast de voeding, extra suppletie in te zetten.

Serumbepaling op de volgende voedingsstoffen, geeft meer inzicht in de antioxidantcapaciteit en het nitrostress-verlagende vermogen: vitamine B1, B2, B6, B12, foliumzuur, homocysteïne, vitamine E, zink, selenium. Vitamine D heeft naast een weerstandsverhogend effect, ook een sterk ontstekingsremmende werking.

Bij het terugdringen van neuro-inflammatie, spelen essentiële vetzuren een belangrijke rol. Vetzuren zoals EPA, DHA en GLA werken ontstekingsremmend. Andere vetzuren, zoals transvetten, verzadigde vetten of het omega-6 vetzuur arachidonzuur, kunnen de ontstekingsgevoeligheid verhogen.

IgG- voedselintoleranties achterhalen

Het lichaam reageert op bepaalde voedingsstoffen zodanig, dat een normaal functioneren van het lichaam verstoord raakt. Soms worden voedingsstoffen niet herkend. Bij een voedingsintolerantie (voedselallergie-type-3) ontstaan IgG-antilichamen tegen diverse voedingsstoffen. In de darmwand kan dit leiden tot ontsteking. Dit draagt bij aan het ‘lek’ raken van de darmwand. Daardoor dringen er vreemde stoffen het lichaam in, met een immuunrespons als gevolg.

Er vormen zich antigeen-antilichaam-complexen die vervolgens door het lichaam worden afgebroken. Bij deze afbraak ontstaan inflammatoire stoffen, zoals prostaglandines, leukotriënen en cytokinen (o.a. TNF-αlfa). Dit proces is vergelijkbaar met een ontstekingsproces.

Het blijven eten van voedingsmiddelen die het immuunsysteem laten reageren, veroorzaakt een continue aanmaak van IgE- en IgG-antistoffen. Dit zal dan ook leiden tot een chronisch ontstekingsproces. Dit is een mogelijke oorzaak van veel chronische ziekten.

De lever en zijn ontgiftingscapaciteit

De lever speelt een belangrijke rol bij het afvoeren van de neurotoxines, nitrostress en oxidatieve stress. Veel mensen met hersengerelateerde aandoeningen blijken problemen te hebben met het wegvangen van oxidatieve stress en het ontgiften via de glutathionconjungatie, methylering en/of sulfaatconjungatie. Een goede methylering van de lever, is bijvoorbeeld ook noodzakelijk voor de verwerking van histamine.

De hoeveelheid oxidatieve en nitrostress is vast te stellen d.m.v. de volgende onderzoeken:

Voorkom belasting door neuro-toxines

De neurologische balans kan verder worden verstoord door de belasting met andere neurotoxines, bijvoorbeeld zware metalen uit voeding, gebit, lucht of water of toxines geproduceerd door schimmels, gisten, pathogene bacteriën en parasieten.
Ook deze zijn met testen te achterhalen waaronder de:

Commentaar:

Een sterke hersen-bloedbarrière is essentieel bij neuro-inflammatie: hoe minder toxines vanuit het bloed de hersenen bereiken, hoe minder schade er is. De volgende meer specifieke voedingsstoffen zijn onder andere betrokken bij het verlagen van nitrostress. Ze beschermen de bloed-hersenbarrière, door deze te versterken en helpen in het voorkomen of terugdringen van neuro-inflammatie.

1. Vitamine B12 bij neuro-inflammatie

Vitamine B12 speelt bij neuro-inflammatie de volgende rol:

  1. Een vitamine B12-tekort vermindert de functie van hersenen en zenuwstelsel. Hierdoor nemen de klachten t.g.v. neuro-inflammatie toe
  2. Het ondersteunt de methylering, een proces betrokken bij weefselherstel en celvernieuwing en de aanmaak van neurotransmitters
  3. Het verbetert de bloedhersen-barrièrefunctie, waardoor neurotoxins minder makkelijk binnen kunnen komen
  4. Het is nodig voor de aanmaak van de myelineschacht, het isolerende, beschermende vetlaagje om de zenuwbaan heen
  5. Het ondersteunt de productie van energie in de zenuw- en hersencel en daarmee de functie
  6. Hydroxycobalamine, een special vorm van vitamine B12, vangt nitrostress weg door het neutraliseren van stikstofoxide (7,8)

    2. Acetyl-L-carnitine bij neuro-inflammatie

    Acetyl-L-carnitine bevordert de vitaliteit van onder meer zenuwstelsel, hart en bloedvaten, spieren, alvleesklier en lever. Het aminozuur zorgt voor het transport van (vrije) langeketenvetzuren langs de membraan van mitochondriën (de energie producerende organellen in cellen) ten behoeve van de energieproductie door vetzuuroxidatie. Naast het bevorderen van de vetverbranding beschermt acetyl-L-carnitine de mitochondriën tegen vrije radicalen en schadelijke stofwisselingsproducten en stimuleert het aminozuur de synthese van eiwitten en membraanfosfolipiden.

Ook zijn er aanwijzingen dat acetyl-L-carnitine een gunstige invloed heeft op de dopaminerge neurotransmissie en de synthese van zenuwgroeifactor (belangrijk voor de regeneratie van zenuwweefsel) en bèta-endorfine (een lichaamseigen opioïde neurotransmitter met onder meer stressverlagende en pijnstillende effecten).

Er zijn aanwijzingen dat acetyl-L-carnitine een gunstige invloed heeft op de dopaminerge neurotransmissie en de synthese van zenuwgroeifactor (belangrijk voor de regeneratie van zenuwweefsel) en bèta-endorfine (een lichaamseigen opioïde neurotransmitter met onder meer stressverlagende en pijnstillende effecten. Acetyl-L-carnitine verbetert concentratie, geheugen en stemming en kan helpen bij innerlijke onrust. (9,10)

Natuurlijke bronnen van acetyl-L-carnitine zijn met name (rood) vlees, verder bevindt zich een kleine hoeveelheid hiervan in zuivel, noten, zaden, granen, groenten en peulvruchten.

3. Glutathion bij neuro-inflammatie

Glutathion heeft de volgende werking bij neuro-inflammatie:

  • Het is neuroprotectief
  • Het stimuleert de detoxificatie van toxines in alle lichaamscellen en in de darmen en ondersteunt de afbraak en afvoer van neurotoxines in de lever.
  • Het heeft een anti-oxidatieve werking en vermindert oxidatieve stress en vermindert hiermee schade aan hersen- en zenuwcellen
  • Het reguleert de aanmaak van neurotransmitters (hersenhormonen). Het verhoogt de gevoeligheid van de zenuwcelreceptor voor de neurotransmitters dopamine en serotonine

Glutathion is slecht opneembaar in de darm. Om de opname via de darmslijmvliezen en hersen-bloedbarrière te verhogen is het belangrijk om te kiezen voor een liposomale vorm van glutathion of acetyl-L-glutathion.

Literatuur:
1. Meraz-Rios, Marco (August 2013). “Inflammatory process in Alzheimer’s Disease”. Frontiers in Integrative Neuroscience. 7.
2. Tansey, Malu (May 2012). “Neuroinflammation and Non-motor Symptoms: The Dark Passenger of Parkinson’s Disease?”. Curr Neurol Neurosci Rep. 12: 350–358
3. Madelyn C. Houser & Malú G. Tansey, The gut-brain axis: is intestinal inflammation a silent driver of Parkinson’s disease pathogenesis? Nature PJ Parkinson’s Disease 3, Article number: 3 (2017)
4. Natura Foundation – Hoe neuro-inflammatie onze hersenen ziek maakt, 2017
5. PNI katern. Depressie en neuro-inflammatie, Maurice Kool
6. Tansey, Malu; Tamy C Frank-Cannon (November 2009). “Does neuroinflammation fan the flame in neurodegenerative diseases?”. Molecular Neurodegeneration. 4: 47.
7. Lehmann M, Regland B, Blennow K, Gottfries CG. Vitamin B12-B6-folate treatment improves blood-brain barrier function in patients with hyperhomocysteinaemia and mild cognitive impairment.Dement Geriatr Cogn Disord. 2003;16(3):145–150.
8. Tangney CC, Aggarwal NT, Li H, et al. Vitamin B12, cognition, and brain MRI measures: a cross-sectional examination. Neurology. 2011 Sep 27;77(13):1276–1282.
9. Smeland OB, Meisingset TW, Borges K, Sonnewald U. Chronic acetyl-L-carnitine alters brain energy metabolism and increases noradrenaline and serotonin content in healthy mice. Neurochem Int. 2012 Jul;61(1):100–107.
10. Sershen H, Harsing LG Jr, Banay-Schwartz M, Hashim A, Ramacci MT, Lajtha A. Effect of acetyl-L-carnitine on the dopaminergic system in aging brain. J Neurosci Res. 1991 Nov;30(3):555–559.
11. Chava B. Pocernich, D. Allan Butterfield. Elevation of Glutathione as a Therapeutic Strategy in Alzheimer Disease. Biochim Biophys Acta. 2012; 1822(5): 625–630

CBD toegestaan door World Anti-Doping Agency
Wielrenner met tintelende handen door teveel vitamine B6

FEEDBACK